Maar eerst, wat is de no dig-methode?
De no dig-methode is een manier van tuinieren waarbij je niet in de bodem spit. De Engelse tuinier Charles Dowding heeft de term en deze manier van tuinieren groot gemaakt. Waarbij de ouderwetse opvatting is dat je elk jaar de bodem van je moestuin moet omspitten en dat je er mest door heen moet spitten, toont de no dig-methode aan dat omspitten van je moestuinbed helemaal niet nodig is. Je laat volgens de methode je bodem juist met rust en voedt de bodem enkel van bovenaf door een laagje compost en eventueel ander mulchmateriaal toe te voegen.
Waarom zou je de no dig-methode toepassen?
Heel simpel: het bespaart je tijd en moeite! Ook werk je niet telkens onkruidzaden naar boven door te spitten. Daarnaast, én misschien nog wel het belangrijkste, het niet spitten is veel beter voor het bodemleven. Door te spitten verbreek je namelijk de schimmelnetwerken die in de bodem zitten én cruciaal zijn voor het laten vrijkomen van voedingsstoffen zodat plantenwortels die kunnen opnemen. Voor een gezond bodemleven, en daardoor een vruchtbare en luchtige bodem, is het nodig om die niet te verstoren. Door natuurlijke processen na te bootsen kan je een gezond bodemleven creëren. In de natuur wordt er ook niet gespit. In de natuur vallen er wel bladeren van de bomen, sterven planten in de winter af en blijven ze op de bodem liggen. Zodoende kan dit organisch materiaal rustig verteren en beschikbaar worden als voedingsstoffen voor het komende jaar. Dit natuurlijke proces kan je nabootsen door van bovenaf organisch materiaal op je moestuinbed te leggen.
Dus, spitten is niet no-dig!
Ik hoop je dat ik je inmiddels voldoende heb overtuigd om niet (meer) te spitten in je moestuin. Welnu, hoe leg je dan een nieuw no dig-moestuinbed aan? Het is belangrijk dat je moestuinbed contact kan maken met de bodem. Daarom start je een moestuinbed niet bovenop een stenen ondergrond, maar wel op een stuk zwarte grond. Als er op dat stuk nog gras groeit, is dat geen probleem; verstoor de bodem niet! Groeien er nog veel onkruiden met diepe en dikke wortels? Verwijder die dan met wortel en al, omdat zij de groeikracht hebben om anders toch verder te groeien in je no dig-moestuinbed.
Wel of geen ombouw om je moestuinbed?
Ik heb ervoor gekozen om wel een houten ombouw om mijn moestuinbedden te maken, zogenaamde moestuinbakken. Op deze manier blijft de omkadering van mijn moestuin wat overzichtelijker. Ook kunnen we zodoende met de grasmaaier beter de graspaadjes tussen de moestuinbakken maaien. Met moestuinbakken kan je je moestuinbedden ook wat verhoogd maken. Dit is vooral handig wanneer je begint met het maken van een no dig-moestuinbed, waarbij je bij de aanleg ervan een flinke laag compost toevoegt om je moestuinbed te starten.
Aan de slag met karton
Toen de moestuinbakken op hun plek stonden, kon ik aan de slag met karton. Op de bodem van elke bak legde ik twee lagen karton. Als het karton een beetje bedrukt is met inkt, is dat niet erg. Maar let er op dat er geen plakband, stickers of nietjes op het karton zit. Dit verteert namelijk niet. Twee lagen karton zijn over het algemeen dik genoeg om het zonlicht van boven tegen te houden en de onderliggende grassen en planten van groei te weerhouden. Het is dan wel belangrijk dat je álle stukjes van je moestuinbed bedekt met karton, anders groeit er van onder zo weer van alles door.
PS Voordat ik één van deze moestuinbakken kon maken, had ik al een plekje nodig voor de fruitstruik die je op de foto ziet. Vandaar dat ik in dit geval even om het struikje heen moest werken om de moestuinbak te maken. Niet ideaal, maar het struikje leeft nog!
Een laag compost toevoegen
Dan kan je eindelijk de bak gaan vullen. De bak kan je in z’n geheel vullen met (biologische) compost. Een laag van 5 cm is voldoende, maar ik zou eerder voor een laag van zo’n 10 tot 15 cm gaan. Het karton zal naar verloop van tijd verteren, waardoor ook gewassen die dieper in de bodem wortelen ruimte hebben om te groeien. Door de bodem in je moestuinbak vanaf nu zoveel mogelijk met rust te laten (met uitzondering van het zaaien en oogsten) krijg je een moestuinbed die luchtig en vruchtbaar wordt.
Wanneer leg je een no dig-moestuinbed aan?
De ideale tijd om je no dig-moestuinbed aan te leggen is het najaar. Zodoende kan je compost eventueel nog iets verder afrijpen, voordat je in het voorjaar begint met nieuwe gewassen zaaien. Dek in het najaar je moestuinbed dan nog wel even af met een laag bladeren of stro om je bed te beschermen tegen inwaaiende onkruidzaden. Je kan ook gerust op andere momenten in het jaar je moestuinbed starten. Let er wel op dat je compost volledig verteert is voordat je begint te zaaien. Kleine zaadjes en jonge plantjes kunnen namelijk niet goed tegen compost dat nog verder moet verteren.
Hoe nu verder?
Elk jaar kan je een klein beetje compost blijven toevoegen aan je no dig-moestuinbed. Je haalt immers voeding uit je moestuin en moet dat dus ook weer een beetje toevoegen. Hoeveel compost is afhankelijk van meerdere factoren. Maar je kan een richtlijn aanhouden van een halve emmer compost per vierkante meter. Als je vervolgens elk najaar je moestuinbed voorziet van een laagje herfstblad, komt je moestuin goed de winter door en kan je jaar op jaar genieten van een vruchtbare moestuin.
Nog een tip om de bodem niet te verstoren
Als je groentegewas zijn oogst heeft gegeven, trek je het plantje er niet met wortel en al uit, maar knip je de plant net iets boven de grond af. Wat er achterblijft in de bodem verteert langzaam en geeft zodoende ook nog wat voeding af aan de bodem. Dit geldt met name voor de wortels van peulgewassen, aangezien zij stikstof aan hun wortels binden en zodoende beschikbaar stellen aan de bodem. Daarnaast blijft de bodemstructuur onaangeroerd wanneer je de plant er niet met wortel en al uittrekt, wat het bodemleven ten goede komt. Dit geldt uiteraard niet voor wortelgewassen, aangezien je daarvan juist het ondergronds gedeelte eet.
Heb ik je overtuigd om zelf een no dig-moestuinbed te starten?
Voor meer advies en hulp bij het ontwerpen van je (moes)tuin, kan je contact met me opnemen.
Groene groet, Esmee