Wat is rewilding?
Rewilding is een Engelse term voor de natuur weer de ruimte geven. Het is een vorm van natuurherstel. Rewilding kan op grote schaal gedaan worden, bijvoorbeeld door meanders terug te brengen in rivieren en landbouwgrond te veranderen naar natuurgebied. Maar je kan ook op kleinere schaal aan de slag gaan met rewilden, bijvoorbeeld in je eigen tuin.
Weg met het netheidssyndroom!
Waarbij het netheidssyndroom er de laatste decennia voor heeft gezorgd dat we onze tuinen netjes aangeharkt en vrij van onkruiden hielden, heeft dat geen goeds gedaan voor de biodiversiteit en klimaatadaptatie. Er is steeds meer kennis over hoe het terugbrengen van de natuur positieve gevolgen heeft voor deze ecologische thema’s.
Hoe kan ik zelf aan de slag?
Ik zal je zes voorbeelden geven van hoe je in je eigen tuin bezig kan met rewilding. Veel van deze voorbeelden hoeven je niet veel tijd of geld te kosten. Het is vooral ook een mindset; een andere manier van denken over de plek van de natuur in jouw tuin. Durf je te gaan voor een meer natuurlijke tuin of laat je je tegenhouden door belemmerende overtuigingen, zoals: “Wat zullen de buren hiervan denken?”
Ik zou zeggen: Durf te gaan voor een natuurlijke tuin! Door de natuur in je tuin weer de ruimte te geven maak je impact!
Hierbij zes manieren om je tuin te rewilden.
1. Snoei zo min mogelijk en laat blad liggen
Je tuin winterklaar maken door alles kaal te snoeien en glad te harken is niet meer van deze tijd en zelfs ecologisch heel onverantwoord. Juist door de afgestorven en ingedroogde plantendelen te laten staan, biedt je een fijne leefomgeving voor allerlei insecten. Veel insecten, zoals wilde bijen, lieveheersbeestjes en sommige vlinders overwinteren namelijk in de holle stegels van planten. Daarnaast bevatten veel planten zaden die in de winter als voedsel dienen voor vogels.
In de herfst laten veel bomen en struiken hun bladeren vallen. Deze bladeren laat je in je tuin tussen je beplanting liggen. De bladeren die je tussen je beplanting laat liggen, beschermen je planten gedurende de herfst- en wintermaanden tegen de ergste kou. Ook beschermt het je bodem tegen uitdroging en voedt het je bodem. Daarnaast bieden bladeren bescherming aan allerlei tuindieren, zoals insecten en egels. Onder een dikke laag bladeren houdt een egel haar winterslaap.
Deze manieren van ecologisch tuinieren scheelt je ook nog eens heel veel tijd. In dit artikel lees je nog meer voordelen van natuurlijk tuinieren en waarom natuurlijk tuinieren juist heel onderhoudsvriendelijk is.
2. Creëer rommelhoekjes en takkenrillen
Rommelhoekjes, een dikke laag bladeren onder de struiken, stapels takken of takkenrillen zijn bij uitstek een fijne plaats voor allerlei tuindieren om te verblijven. Denk hierbij aan insecten als pissebedden, kevers, duizendpoten en miljoenpoten. Pissebedden, kevers en miljoenpoten fungeren als opruimers van dood plantaardig en dierlijke materiaal, en zorgen zo voor verrijking van de bodem. Kevers en duizendpoten helpen bij plaagdierbestrijding en dienen als voedsel voor andere dieren. Maar denk ook aan egels die zich graag onder een stapel oude takken schuil houden. Wist je dat egels heel veel slakken eten en daarom een natuurlijke bestrijder van slakken zijn. Die wil je in je tuin hebben!
3. Geef ruimte aan inheemse planten
Wat aan is komen waaien, laat je lekker groeien. Zo krijg je allerlei planten, struiken en bomen in je tuin, waarvan de natuur heeft bedacht dat die het wel goed zullen doen bij jou. Zou laat je het proces van successie zijn gang gaan. Successie is het natuurlijke, geleidelijke proces waarbij braakliggende grond zich uiteindelijk ontwikkelt tot een levendig bosecosysteem.
Plant daarnaast zelf ook inheemse beplanting. Veel inheemse plantensoorten staan erg onder druk en zijn met uitsterven bedreigd. Als we moeten wachten totdat deze planten vanzelf aan komen waaien in jouw tuin, zijn we misschien wel te laat. Steek daarom je handen uit de mouwen en plant inheemse planten aan. Inheemse planten die in het in je tuin vaak goed doen zijn: duizendblad, beemdkroon, wilde akelei, wilde margriet, echte koekoeksbloem, vingerhoedskruid en wilde peen.
4. Laat ‘dood’ hout liggen
Breekt er een tak uit een boom? Laat het hout lekker in je tuin liggen. Je zult zien dat het hout eigenlijk hartstikke levend is, of beter gezegd: heel veel leven aantrekt. De plek onder het hout is een uitstekende habitat voor pissebedden. Andere dieren, zoals torren, kevers en andere insecten en geleedpotigen breken het hout verder af. Samen met bacteriën en schimmels wordt ervoor gezorgd dat hout omgezet wordt tot waardevolle voedingsstoffen voor de bodem.
5. Creëer een plek met water
Zonder water is er geen leven. Dus voeg een plek met water toe aan je tuin om leven aan te trekken. Heb je geen ruimte voor een grote vijver, dan kan je het ook op kleinere schaal aanpakken. Bijvoorbeeld door letterlijk een kleine waterschaal in de tuin te plaatsen. Heb je iets meer ruimte, dan kan je een (kleine) vijverbak of speciekuip in je tuin zetten en bij voorkeur ingraven. Als je de bak ingraaft, kunnen dieren zoals kikkers, egels of vogels ook gemakkelijk bij het water komen. Plaats een paar waterplanten (zuurstofplanten en drijvende waterplanten) in het mini-vijvertje om een goed zelfregulerend ecosysteem te creëren. Drijvende waterplanten bieden een schuilplaats aan waterdieren, zoals salamanders. De bloei van waterplanten trekt weer insecten aan.
6. Maak van je gazon kruidenrijk grasland
Door simpelweg minder vaak je gazon te maaien, zorg je ervoor dat je gazon verruigt en er meer plaats komt voor wilde kruiden. Door de aanwezigheid van meer plantensoorten trek je ook meer diersoorten aan, waaronder insecten. Die insecten zijn op hun beurt weer voedsel voor vogels. Kruidenrijk grasland is beter bestand tegen droogte dan een kort gemaaid gazon, waardoor deze zichzelf ook beter kan handhaven in drogere periodes.
Heb ik je overtuigd om je tuin te rewilden?
Voor meer advies en hulp bij het natuurlijker maken van je tuin, kan je contact met me opnemen.
Groene groet, Esmee