Laat afgevallen blad liggen
In de herfst laten bomen en veel struiken hun bladeren vallen. Deze bladeren laat je in je tuin tussen je beplanting liggen. Enkel op het gazon hark je de bladeren weg. Gras heeft namelijk wel zonlicht nodig om de donkere maanden door te komen. De bladeren die je tussen je beplanting laat liggen, beschermen je planten gedurende de herfst- en wintermaanden tegen de ergste kou. Ook beschermt het je bodem tegen uitdroging en voedt het je bodem. Daarnaast bieden bladeren bescherming aan allerlei tuindieren, zoals insecten en egels. Onder een dikke laag bladeren houdt een egel haar winterslaap. Naast het voeden en beschermen van je tuin in de winter, kan je je tuin ook voeden en beschermen met andere mulchmaterialen, zoals compost of houtsnippers.
Snoei je vaste planten niet
Je tuin winterklaar maken door alles kaal te snoeien en glad te harken is niet meer van deze tijd en zelfs ecologisch heel onverantwoord. Juist door de afgestorven en ingedroogde plantendelen te laten staan, biedt je een fijne leefomgeving voor allerlei insecten. Veel insecten, zoals wilde bijen, lieveheersbeestjes en sommige vlinders overwinteren namelijk in de holle stegels van planten. Daarnaast geeft het laten staan van ingedroogde plantendelen een mooi wintersilhouet wat er esthetisch mooi uit ziet. Tot slot bevatten veel planten zaden die in de winter als voedsel dienen voor vogels. Lekker je planten laten staan dus!
Observeer wat je nu mist in je tuin
Door nu in je tuin te bekijken wat je mist en daar een actie op uit te voeren, kan je de herfst van volgend jaar nog beter maken. Als je nu bloei in je tuin mist, dan plant je dit najaar planten aan die in de herfst bloeien. Is je tuin nu op veel plekken al kaal of is de beplanting op veel plekken al in elkaar gezakt? Vul je tuin dan aan met planten die in de herfst ook nog structuur geven. Mis je de mooie herfstkleuren die herfstbladeren vaak hebben, omdat je geen struiken of bomen in je tuin hebt? Of mis je struiken of bomen die middels bessen of noten voedsel bieden aan vogels? Plant vanaf november tot maart dan struiken en/of bomen aan in je tuin.
Plant nieuwe planten
De herfst is de perfecte tijd om je tuin aan te planten. De bodem is nu nog lekker vochtig, waardoor je de nieuwe planten geen water hoeft te geven. Bovendien, als je nu vaste planten aanplant, kunnen deze voor de winter nog even wortelen. Zodoende hebben ze in het voorjaar al een groter wortelgestel, waardoor de planten in het voorjaar beter zullen groeien en beter tegen droogte kunnen. Vanaf november, wanneer het blad van de bomen en struiken is, kan je ook struiken en bomen met kale wortel aanplanten. Struiken en bomen met kale wortel, ook wel blote wortel genoemd, worden in de volle grond gekweekt. Zij zijn daardoor vaak voordeliger en milieuvriendelijker dan de soorten die in pot gekweekt zijn. Ook zullen struiken en bomen met kale wortel een sterker wortelgestel ontwikkelen en sneller aanslaan dan potplanten.
Zaai inheemse planten
In de natuur laten de meeste inheemse planten hun zaden in de herfst vallen. Boots dit na. Als je inheemse planten wilt zaaien, kan je dit dus het beste in de herfst doen. Sommige inheemse planten hebben de koudeperiode van de winter nodig om te ontkiemen. Andere inheemse planten willen voor de winter alvast een bladrozet laten groeien, om zodoende in het voorjaar al vroeg te kunnen bloeien.
Plant voorjaarsbollen
In een ecologische tuin bloeit er jaarrond iets om gedurende het hele jaar voedsel voor insecten te hebben. In het vroege voorjaar bloeien er nog niet zoveel inheemse planten. Vergroot daarom het aanbod bloeiende planten in het voorjaar door voorjaarsbollen in je tuin te hebben. Om in het voorjaar te kunnen genieten van allerlei bloeiende bollen, moet je in de herfst aan de slag met het poten van die bollen. Sla dus nog snel je bloembollen in, maar koop ze wel biologisch! Bij niet-biologische bollenteelt wordt namelijk veel bestrijdingsmiddelen gebruikt die schadelijk zijn voor insecten, de volksgezondheid en de bodem- en waterkwaliteit. Plant een leuke mix van allerlei voorjaarsbollen die op opeenvolgende momenten bloeien. Denk aan sneeuwklokjes, krokussen, blauwe druifjes, hyacinten, narcissen, tulpen, prairiebloemen en sieruien.